Kontakt
Teraz środa, 7 października 2026
Znani z miasta

Paul Arndt — duchowny ewangelicko-reformowany i historyk Kościoła

• Karolina Szymańska • 2 min czytania

Paul Arndt (duchowny ewangelicko-reformowany)

Paul Rudolf Otto Arndt (ur. 13 lipca 1868 w Gdańsku, zm. 23 marca 1955 w Wittenberdze) był niemieckim duchownym ewangelicko-reformowanym i historykiem Kościoła. Był pastorem w kilku parafiach Prus Wschodnich i autorem prac o kalwinizmie w Toruniu.

Paul Rudolf Otto Arndt
Data urodzenia13 lipca 1868
Miejsce urodzeniaGdańsk
Data śmierci23 marca 1955
Miejsce śmierciWittenberdze
Zawód / rolaDuchowny ewangelicko-reformowany, historyk Kościoła
Wykształcenie
StudiaUniwersytety w Berlinie, Marburgu i Greifswaldzie
Najważniejsze funkcje
ParafieSzymbark (administrator), Toruń (pastor), Tylża (pastor)

Paul Rudolf Otto Arndt był duchownym ewangelicko-reformowanym, który łączył pracę duszpasterską z badaniem historii Kościoła. Jego opracowania o kalwinizmie w Toruniu zachowały znaczenie naukowe długo po ich publikacji.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w rodzinie kupca Ottona Arndta, związanej z parafią reformowaną św. Piotra w Gdańsku. Ukończył gimnazjum realne św. Piotra w 1889 roku, a w 1890 zdał maturę uzupełniającą w Królewskim Gimnazjum w Gdańsku. Studiował teologię na uniwersytetach w Berlinie, Marburgu i Greifswaldzie.

Przedstawiał się jako aspirujący duchowny: w 1895 roku zdał przed gdańskim konsystorzem pierwszy egzamin teologiczny, a w 1896 drugi egzamin. Po studiach pracował jako nauczyciel domowy do jesieni 1897, a następnie został wikarym przy superintendencie Boehmera w Kwidzynie. Ordynację przyjął 6 listopada 1898 roku przez superintendenta Platha w Kartuzach.

Praca duszpasterska i działalność w parafiach

W latach 1898–1899 pełnił funkcję administratora w Szymbarku w powiecie kartuskim. 23 maja 1899 został wybrany, a 27 sierpnia wprowadzony w urząd jako pierwszy od stu lat stały pastor parafii reformowanej w Toruniu. Przyczynił się do konsolidacji tej parafii i, wraz z kolegium kościelnym, doprowadził do wzniesienia nowego kościoła w centrum miasta w latach 1902–1904.

Od 27 lipca 1919 roku był pastorem zboru reformowanego w Tylży. Po przejściu na emeryturę 1 października 1936 zamieszkał w Elblągu. W 1945 roku osiadł w Wittenberdze, gdzie zmarł w 1955 roku.

Publikacje i badania historyczne

W dorobku Arndta znajdują się prace poświęcone historii kalwinizmu i reformowanych duchownych regionu. Do jego publikacji należą m.in. opracowanie poświęcone historii parafii reformowanej w Toruniu z okazji poświęcenia nowego kościoła w 1904 roku oraz artykuły biograficzne i zestawienia duchownych z terenu powiatu toruńskiego.

Wybrane prace:

• "Geschichte der evangelisch-reformierten Gemeinde in Thorn. Festschrift zur Einweihung der neuen Kirche am 18. Februar 1904", Thorn, 1904.
• "Die reformierten Geistlichen im Stadt- und Landkreis Thorn 1586-1921", Mitteilungen des Coppernicus-Vereins für Wissenschaft und Kunst zu Thorn, H. 47, 1939.
• Hasła biograficzne w Altpreussische Biographie, Bd. 1, Königsberg 1941.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Paul Arndt?
Paul Arndt urodził się 13 lipca 1868 roku w Gdańsku.
W których parafiach pracował jako duchowny?
Pełnił funkcje administratora w Szymbarku, był pastorem parafii reformowanej w Toruniu oraz od 27 lipca 1919 roku pastorem zboru reformowanego w Tylży.
Jakie tematy poruszały publikacje Arndta?
Jego prace dotyczyły historii kalwinizmu oraz sylwetek reformowanych duchownych na terenach Prus Wschodnich, w tym historii parafii w Toruniu.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Karolina Szymańska

Nazywam się Karolina Szymańska i w redakcji gdanskhostel.com.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Gdańskiem: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również