31 sierpnia 2026 przy Placu Solidarności odbyła się uroczystość, która nawiązywała do momentu zakończenia strajku z 1980 roku. O godzinie 12:00 zrealizowano rytuał wspólnego ukwiecenia i symbolicznego otwarcia Bramy nr 2. W ceremonii uczestniczyli sygnatariusze Porozumienia Gdańskiego, bohaterowie Sierpnia ’80, przedstawiciele samorządu i rządu oraz mieszkańcy Gdańska.
Co się wydarzyło podczas ceremonii?
Ceremonię poprzedziło wspólne ukwiecenie bramy. Następnie bramę symbolicznie otwarto, a uczestnicy wysłuchali przemówień osób związanych z ruchem Solidarności i reprezentantów instytucji. Senator Bogdan Borusewicz przypomniał znaczenie wolności i opisał tamte wydarzenia jako moment, w którym setki tysięcy ludzi opowiedziały się za wolnością. Henryka Krzywonos-Strycharska przypomniała moment zatrzymania tramwaju 15 sierpnia 1980 roku i wspomniała Annę Walentynowicz oraz Alinę Pienkowską.
Prezydentka Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła odwagę uczestników sierpniowych strajków. Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, mówił o ludziach prowadzących kraj ku przemianom, a marszałek Mieczysław Struk zwrócił uwagę na współczesne znaczenie wartości, które wyznaczała pierwsza Solidarność. W trakcie ceremonii zabrzmiały pieśni protestu z różnych tradycji kulturowych, a organizatorzy zapewnili tłumaczenie na polski język migowy.
Program dnia i wydarzenia towarzyszące
Dzień rocznicowy rozpoczął się wcześniej. O 10:30 odbyło się upamiętnienie Olgi Krzyżanowskiej i nadanie jej imienia parkowi na Aniołkach. O godzinie 11:00 w Europejskim Centrum Solidarności zaplanowano śniadanie międzykulturowe, którego motywem był chleb jako symbol wspólnoty. Po ceremonii przy Bramie nr 2, o 13:00, w ECS wręczono Odznaki Solidarności i Praw Człowieka, które otrzymali m.in. Zbigniew Hołdys, Jerzy Kiszkis, Agnieszka Lichnerowicz, Chris Niedenthal i Piotr Olech.
W programie znalazły się także rozmowy i debaty. O 14:00 odbyła się dyskusja poświęcona 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników. Na 15:00 zaplanowano warsztaty i debatę „Pol(s)ka gotowa 2.0”, poświęcone roli kobiet w ochronie ludności i obronie cywilnej. Obchodom towarzyszyły wystawy w ECS — ekspozycja „(Nie)oczywisty Sierpień” była dostępna do 7 września, a plenerowa prezentacja „Święto podniesionych głów” na Placu Solidarności była eksponowana do 30 września.
Dostępność i praktyczne informacje
Wstęp na większość wydarzeń zaplanowanych tego dnia był bezpłatny. Ceremonia przy Bramie nr 2 odbywała się na Placu Solidarności obok siedziby Europejskiego Centrum Solidarności, Doki 1 w Gdańsku. Organizatorzy zapewnili tłumaczenie na polski język migowy, a miasto Gdańsk zaplanowało transmisję z części oficjalnej na portalu gdansk.pl o godzinie 12:00.
31 sierpnia 2026 o 12:00 odbyło się symboliczne otwarcie bramy i część oficjalna. Wstęp na wszystkie zaplanowane na ten dzień wydarzenia był wstęp wolny.
