5 października 2026 roku w historycznym gmachu przy placu Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku oficjalnie udostępniono zwiedzającym wystawa Muzeum Poczty Polskiej Gdańsk 2026. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli władz samorządowych i muzealnych oraz potomków obrońców. Ekspozycja po modernizacji zajmuje znacznie większą przestrzeń niż wcześniej i obejmuje części budynku dotychczas niedostępne dla publiczności.
Co prezentuje wystawa?
Ekspozycja prowadzi od codziennej pracy pocztowców w Wolnym Mieście Gdańsku do dramatycznych wydarzeń 1 września 1939 roku. W salach pokazano znaczki, kartki pocztowe, telegramy, dokumenty pracownicze oraz wyposażenie łączności. Zaaranżowano typowe dla okresu międzywojennego okienka pocztowe, a także gabloty z pamiątkami organizacji polonijnych — Klubem Sportowym Gedania, Towarzystwem Gimnastycznym „Sokół” i Macierzą Szkolną.
W części poświęconej obronie opowiedziano przebieg niemieckiego ataku, kolejne próby zdobycia budynku oraz kilkunastogodzinną obronę. W piwnicach, gdzie toczyła się ostatnia faza walk, umieszczono elementy scenografii i symboliczne ślady stóp. Wystawa pokazuje też procesy sądowe po kapitulacji, egzekucję 38 obrońców oraz świadectwa represji wobec Polaków z Gdańska.
Kogo dotyczą prezentowane pamiątki i historie?
W gablotach znajdują się przedmioty pochodzące w dużej części z rodzinnych archiwów potomków pocztowców. W narracji występują konkretne osoby: Konrad Guderski, Alfons Flisykowski, Jan Michoń, Józef Wąsik oraz Erwina Barzychowska, dziecko ranne podczas ataku, które zmarło w październiku 1939 roku. Ekspozycja obejmuje także losy ocalałych i powojenną działalność rodzin, między innymi historie Balbiny i Michała Bellwonów oraz Brunona Zwarry.
Kto przygotował i jak powstała ekspozycja?
Prace przygotowawcze nad wystawą rozpoczęły się w 2017 roku od konserwacji wydobytych przedmiotów. Modernizacja trwała około 15 miesięcy i objęła adaptację zabytkowego obiektu oraz rozbudowę przestrzeni wystawienniczej. Ekspozycję przygotował zespół pod kierunkiem kuratorów Marka Adamkowicza, Macieja Ostrowskiego i dr. Jana Szkudlińskiego; recenzentami naukowymi byli prof. dr hab. Piotr M. Majewski oraz dr hab. Marcin Owsiński.
Jakie zmiany dla zwiedzających i jakie terminy warto znać?
Nowa trasa zajmuje więcej sal niż poprzednio — ekspozycja rozszerzyła się z trzech do ośmiu sal i po raz pierwszy włącza do zwiedzania około 230 m² piwnic. W tygodniu otwarcia wejście było możliwe za symboliczną złotówkę, a rodziny okazujące Kartę Mieszkańca otrzymały upominek związany z Klubem Sportowym Gedania do 11 października. 15 października ogłoszono program lekcji edukacyjnych przygotowany dla szkół.
Na wystawie pokazano między innymi przedmioty wydobyte z masowego grobu na Zaspie — w tym pocztowy guzik z śladem przestrzału oraz obrączkę starszego ekspedienta Franciszka Klinkosza. Ekspozycja korzysta z rozwiązań multimedialnych i scenografii, aby prowadzić zwiedzających przez kontekst społeczny i polityczny Wolnego Miasta Gdańska.
Prace konserwatorskie objęły około 300 obiektów, a realizacja projektu była finansowana ze środków miejskich i funduszy unijnych. Prace modernizacyjne trwały około 15 miesięcy.
