Żuraw w Gdańsku to średniowieczny dźwig portowy wkomponowany w bramę wodną nad Motławą. Nazwa niemiecka to Krantor. Konstrukcja pochodzi z pierwszej połowy XV wieku i przez stulecia służyła funkcjom związanym z obsługą ruchu morskiego.
Skąd pochodzi Żuraw i kiedy powstał?
Zbudowano go w latach 1442–1444. Składa się z dwóch wież tworzących bramę wodną, co czyni go jedynym zachowanym w Gdańsku przykładem bramy dwuwieżowej. Historyczna forma i położenie nad Motławą wyróżniają go w panoramie starego miasta.
Do czego służył Żuraw?
Żuraw był dźwigiem portowym przeznaczonym do przeładunku towarów i do stawiania masztów na statkach. Działanie mechanizmu umożliwiało czterem osobom podnosić ładunki o masie sięgającej nawet 2 ton, co ułatwiało prace na nadbrzeżu i przy statkach cumujących przy Motławie.
Dźwigi tego typu służyły wymianie ładunków między statkami a nabrzeżem oraz obsłudze handlu morskiego. Żuraw pełnił równocześnie funkcję bramy wodnej, kontrolując ruch statków w miejskim odcinku portu.
Co zobaczymy w basztach i dlaczego Żuraw jest wyjątkowy?
Obiekt należy do Narodowego Muzeum Morskiego. W basztach Żurawia prezentowane są zagadnienia związane z nawigacją przy wchodzeniu do portu, rodzajami towarów przywożonych do Gdańska oraz procedurami transakcyjnymi obowiązującymi w porcie.
Żuraw uchodzi za symbol Gdańska i świadectwo jego morskiej potęgi. To nie tylko brama wodna, lecz także potężny mechanizm portowy, który działał w średniowieczu i nowożytności.
Najstarszy dźwig portowy w Europie — konstrukcja Żurawia zalicza się do największych i najstarszych zachowanych średniowiecznych dźwigów portowych na kontynencie. Jego unikatowa forma i historia sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Gdańska.
Informacje praktyczne
- Adres: Szeroka 67/68, 80-835 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–wt, cz–nd 10:00–18:00, śr 13:00–18:00
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (1 875 opinii)
