Kontakt
Teraz Wtorek, 17 listopada 2026
Przewodnik

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku — historia i zbiory

• Paweł Jankowski • 4 min czytania

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku
Fot. nieznany autor · „Dom Przyrod 2” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku to samorządowa instytucja kultury prowadzona przez samorząd województwa pomorskiego. Gromadzi zbiory dokumentujące pradzieje północnej Polski, wyroby z bursztynu oraz materiały dotyczące kultury materialnej mieszkańców Sudanu.

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku działa jako instytucja kultury zarządzana przez samorząd województwa pomorskiego. Placówka koncentruje się na badaniu i prezentowaniu artefaktów związanych z przeszłością Pomorza, z kolekcjami obejmującymi zarówno okresy przedhistoryczne, jak i materiał z okresu średniowiecza oraz czasów nowożytnych. W zbiorach znajdują się także eksponaty związane z bursztynem oraz obiekty dokumentujące kulturę materialną mieszkańców Sudanu.

Jaka jest historia Muzeum Archeologicznego w Gdańsku?

Muzeum powstało w 1953 roku jako dział Muzeum Pomorskiego w Gdańsku. W 1958 roku, po uzyskaniu własnej siedziby, przekształcono je w Oddział Archeologiczny, a od 1 stycznia 1962 funkcjonuje ono jako odrębna instytucja muzealna.

Część zbiorów muzeum pochodzi ze zbiorów archeologicznych, które przetrwały zniszczenia Zachodniopruskiego Muzeum Prowincjonalnego w Gdańsku oraz z drobnej części kolekcji bursztynu. Na przestrzeni lat placówka rozbudowała działalność terenową i wystawienniczą. Dyrektorami muzeum byli kolejno Leon Jan Łuka, Marian Kwapiński, Henryk Paner, a od 2015 roku funkcję tę pełni Ewa Trawicka.

Co zawierają zbiory i jakie są ekspozycje?

Zbiory dokumentują pradzieje północnej Polski oraz kulturę materialną mieszkańców Gdańska i Pomorza Gdańskiego od wczesnego średniowiecza po czasy nowożytne. W kolekcjach znajdują się także materiały związane z bursztynem — od zabytków pradziejowych po wyroby współczesne — oraz zbiory odnoszące się do kultury materialnej dawnych i obecnych mieszkańców Sudanu.

Muzeum udostępniło wystawę poświęconą życiu w średniowiecznym Gdańsku, która została otwarta w 2008 roku w odremontowanym spichlerzu określanym jako "Wisłoujście" lub "Błękitne Jagnię". W 2014 roku placówka udostępniła relikty romańskiego refektarza odkryte podczas badań pod placem Dominikańskim i eksponuje je jako oddział znany jako Piwnica Romańska. Muzeum korzysta też z odbudowanych i adaptowanych obiektów historycznych oraz prowadzi oddziały poza Gdańskiem.

Gdzie muzeum prowadzi badania archeologiczne?

Niemal od początku istnienia muzeum prowadzone są badania archeologiczne na terenie Pomorza Gdańskiego. Od 1987 roku działalność badawcza obejmuje również historyczne Śródmieście Gdańska, które wcześniej było miejscem sporadycznych interwencji.

Od 1993 roku ekspedycja muzealna prowadzi prace badawcze także poza Polską — realizuje inwentaryzację powierzchniową stanowisk wraz z wykopaliskami w rejonie IV katarakty Nilu w Sudanie. Badania terenowe stanowią stały element działalności instytucji.

Jakie oddziały ma muzeum?

Muzeum prowadzi oddział w zamku w Gniewie oraz skansen archeologiczny "Grodzisko" w Sopocie, gdzie prezentowane są zrekonstruowane zabudowania wczesnośredniowiecznego grodu. Do struktury muzeum należy także Centrum Edukacji Archeologicznej określane jako "Błękitny Lew" oraz udostępniana publicznie Piwnica Romańska, będąca efektem badań archeologicznych pod placem Dominikańskim.

Dyrekcja muzeum zmieniała się na przestrzeni lat; stanowisko dyrektora od 2015 roku zajmuje Ewa Trawicka.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co to jest muzeum archeologiczne?
Muzeum archeologiczne to instytucja kultury gromadząca i prezentująca zabytki dokumentujące przeszłość. Muzeum Archeologiczne w Gdańsku koncentruje się na pradziejach północnej Polski, kulturze materialnej mieszkańców Gdańska i Pomorza, kolekcjach bursztynu oraz na materiałach z Sudanu.
Jaki jest najstarszy zabytek w Gdańsku?
Dostarczone materiały nie określają najstarszego zabytku w Gdańsku. W informacjach znajduje się wzmianka o reliktach romańskiego refektarza udostępnionych w 2014 roku jako oddział Muzeum Archeologicznego (Piwnica Romańska).
Jakie badania prowadzi Muzeum Archeologiczne w Gdańsku?
Muzeum prowadzi badania archeologiczne na terenie Pomorza Gdańskiego niemal od początku istnienia. Od 1987 roku badania obejmują także historyczne Śródmieście Gdańska. Od 1993 roku ekspedycja muzealna realizuje prace badawcze i wykopaliskowe w rejonie IV katarakty Nilu w Sudanie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Paweł Jankowski

Nazywam się Paweł Jankowski i w redakcji gdanskhostel.com.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Gdańsku i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również