Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku to państwowa instytucja kultury nadzorowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Placówka powstała w 2008 roku; zostało udostępnione publicznie 23 marca 2017. W siedzibie zaprojektowanej specjalnie dla ekspozycji znajduje się jedna z największych wystaw historycznych — jej powierzchnia wynosi około 5 tys. m².
Jak powstało muzeum?
Muzeum zostało powołane 1 września 2008 jako Muzeum Westerplatte. Tego samego dnia premier powołał pełnomocnika do spraw Muzeum II Wojny Światowej, którym został prof. dr hab. Paweł Machcewicz. Zespół pełnomocnika obejmował historyków i muzealników, a koncepcja programowa została zaprezentowana 6 października 2008 podczas dyskusji z udziałem specjalistów.
26 listopada 2008 minister kultury przemianował instytucję na Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku i określił jej zadania, w tym gromadzenie, ochronę i udostępnianie zbiorów związanych z historią wojny. W kolejnych latach podejmowano decyzje dotyczące organizacji placówki i jej połączenia z innymi instytucjami; kwestia połączenia była przedmiotem kilku orzeczeń sądowych w latach 2016–2017. Placówka została udostępniona zwiedzającym 23 marca 2017, a wkrótce potem decyzje administracyjne związane z połączeniem placówek uległy dalszemu rozstrzygnięciu.
Jak wygląda siedziba i wystawa główna?
Nowy budynek muzeum powstał po wyborze projektu w konkursie architektonicznym rozstrzygniętym w 2010 roku; zwyciężył projekt studia „Kwadrat” z Gdyni. Budynek zajmuje około 23 tys. m². Wzniesiono go w głębokim, suchym wykopie wykonanym przez firmę Soletanche Polska; prace przy wykopie trwały około dwóch lat i zakończyły się w sierpniu 2014 roku.
W części placówki znajduje się przeszklona wieża o wysokości 40,51 m, z której można oglądać panoramę Gdańska. Jedna ze ścian wieży jest nachylona pod kątem 56 stopni względem ziemi. Na terenie przeznaczonym dla muzeum wykonano prace archeologiczne na obszarze 1,7 ha. Wokół budowy prowadzono prace przez konsorcjum firm Warbud i Hochtief; finansowanie pochodziło z Ministerstwa Kultury, a pierwotne koszty i terminy ulegały zmianom w trakcie realizacji.
Jakie cele i działalność prowadzi muzeum?
Celem instytucji jest upowszechnianie wiedzy o II wojnie światowej oraz prezentowanie polskiej perspektywy tego konfliktu. Muzeum kultywuje pamięć o ofiarach systemów totalitarnych i o bohaterach walk o wolność różnych narodów. Działalność placówki obejmuje wystawy, prace naukowe, działania edukacyjne i popularyzatorskie. W strukturze muzeum działają m.in. działy zbiorów i digitalizacji, wystaw, edukacji, naukowy, biblioteka i mediateka oraz Oddział Muzeum Westerplatte.
Kierownictwo i rada muzem
Na stanowisku dyrektora od początku działań instytucji występowali kolejno Paweł Machcewicz, Karol Nawrocki, Grzegorz Berendt i Rafał Wnuk, z okresami pełnienia obowiązków p.o. Różne osoby zajmowały też stanowiska wicedyrektorów i zastępców dyrektora w kolejnych latach. Przy muzeum działała rada nadzorująca wypełnianie zadań placówki; skład rady zmieniał się w kolejnych kadencjach i obejmował przedstawicieli środowisk naukowych i muzealnych.
Fakty o odwiedzinach i ekspozycjach
Po otwarciu budynku muzeum odwiedziło 413 812 osób w okresie od 23 marca do 27 grudnia 2017. 24 listopada 2018 całkowita liczba zwiedzających przekroczyła milion osób. Pracę nad treścią wystaw i koncepcją muzeum wspierali historycy z kraju i zagranicy, w tym m.in. Norman Davies i Timothy Snyder.
23 marca 2017 to data udostępnienia placówki dla zwiedzających. Około 5 tys. m² zajmuje wystawa główna w nowym budynku.
Informacje praktyczne
- Adres: Plac Władysława Bartoszewskiego 1, 80-862 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48587600960
- Strona internetowa: muzeum1939.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (53 571 opinii)
