Dom Uphagena to zabytkowa kamienica z Głównego Miasta w Gdańsku, która pełni rolę oddziału Muzeum Gdańska. Budynek pochodzi z długą historią — najstarsze wzmianki o zabudowie w tym miejscu pochodzą z 1357 roku, a murowana kamienica istniała już w XV wieku. W XVIII wieku budynek zyskał wystrój zgodny z nurtem rokoka i stał się rezydencją bogatego mieszczanina. Obecna ekspozycja przedstawia wnętrza nawiązujące do wyglądu sprzed wieku.
Jaka jest historia budynku?
Pierwsze wzmianki o zabudowie na parceli pochodzą z 1357 roku, choć forma tamtej zabudowy nie jest znana. W XV stuleciu dom był już murowany; zachowały się fragmenty ceglanych murów ogniowych w przyziemiu i piwnicach. Fasada przeszła prace przebudowy w XVI wieku, a na przełomie XVII i XVIII stulecia obiekt przechodził przez ręce kolejnych właścicieli miejskich i kupieckich.
W 1775 roku kamienicę nabył Johann Uphagen, który zlecił przebudowę fasady i wnętrz mistrzowi budowlanemu Johannowi Benjaminowi Dreyerowi. Wnętrza wyposażono wtedy w stajenny wystrój rokoko: niskie boazerie z płytkami przedstawiającymi owady, kwiaty, ptaki, motywy antyczne i sceny chińskie. Uphagen ustanowił także Związek Rodzinny i przekazał dom w drodze majoratu kolejnym krewnym.
Co pokazuje ekspozycja?
Muzeum prezentuje szereg odtworzonych pomieszczeń, które oddają wygląd domu mieszczańskiego z XVIII wieku, a ekspozycja obejmuje meble, zegary, obrazy i instrumenty muzyczne pochodzące przeważnie z XVIII stulecia. Zachowano i zrekonstruowano elementy dekoracyjne — boazerie, zdobione drzwi i sztukaterie — a w zespole wystaw znajdują się także trzy oryginalne piece. Ekspozycja ukazuje zarówno reprezentacyjne salony, jak i zaplecze gospodarstwa domowego, co pozwala poznać różne funkcje takiej kamienicy.
Wśród udostępnionych pomieszczeń znajdują się m.in.:
- sień i antresola,
- herbaciarnia,
- salon I piętra oraz duża jadalnia,
- trzy saloniki w oficynie bocznej (pokoje owadów, kwiatów i muzyczny),
- kuchnia, spiżarnia oraz izbę kucharki,
- kantor i mniejsze jadalnie.
Jak przebiegała odbudowa po II wojnie światowej?
Budynek został spalony w marcu 1945 roku, podobnie jak większość zabudowy Głównego Miasta. Po wojnie zapadła decyzja o odbudowie frontowego domu z zachowaniem dawnej dyspozycji wnętrz, natomiast oficyny nie zostały odtworzone i ich ruiny usunięto. Do składnicy konserwatorskiej trafiły ocalałe elementy wystroju stałego, w tym boazerie, futryny, skrzydła drzwi, supraporty i trzy piece kaflowe.
Prace projektowe i budowlane prowadzono w latach 1949–1953, a fasadę kamienicy zrekonstruowano jesienią 1953 roku z wykorzystaniem zachowanych fragmentów murów. W kolejnych dekadach wnętrza odtwarzano na podstawie zachowanej dokumentacji i inwentaryzacji. Budynek pełnił różne funkcje instytucjonalne w latach 1953–1981; funkcję muzealną odzyskał w 1981 roku, a dla zwiedzających otwarto go w 1998 roku jako Muzeum Wnętrz Mieszczańskich.
Informacje praktyczne
- Adres: Długa 12, 80-827 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, śr–nd 10:00–16:00
- Telefon: +48585733128
- Strona internetowa: muzeumgdansk.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (1 309 opinii)
