Od 1 września 2026 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosuje zmienione progi przychodów, które dotyczą osób pobierających wcześniejsze emerytury oraz niektóre renty. Podstawą obliczeń jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej ogłoszone przez GUS za II kwartał 2026 r. Zmiana wynika ze spadku tej wartości w porównaniu z I kwartałem 2026 r.
O ile spadły limity?
GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie za II kwartał 2026 r. wyniosło 9 233,13 zł brutto, wobec 9 562,88 zł w I kwartale 2026 r., co daje różnicę 329,75 zł. W efekcie ZUS ustalił nowe progi obowiązujące od września do końca listopada 2026 r. Pierwszy próg, czyli 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia, wynosi 6463,20 zł brutto miesięcznie i jego przekroczenie może spowodować pomniejszenie świadczenia. Drugi próg, czyli 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, wynosi 12 003,10 zł brutto miesięcznie i jego przekroczenie może skutkować zawieszeniem wypłaty świadczenia.
Kogo dotyczą progi i jakie są wyjątki?
Ograniczenia odnoszą się przede wszystkim do osób, które pobierają świadczenia przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego — 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Emeryci, którzy wcześniej osiągnęli wiek uprawniający do powszechnej emerytury, mogą pracować bez stosowania tych limitów. Z ograniczeń zwolnione są także niektóre renty wojskowe i wojenne oraz renty rodzinne po tych świadczeniobiorcach. Dodatkowo osoby, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty minimalnej (od 1 marca 2026 r. minimalna emerytura brutto wynosi 1978,49 zł), mogą otrzymać niższą wypłatę, jeżeli dodatkowy przychód spowoduje utratę dopłaty do minimum.
Jak ZUS rozliczy nadwyżki i co należy zgłosić?
Jeżeli przychód za dany miesiąc nie przekroczy pierwszego progu, świadczenie pozostanie w pełnej wysokości. Gdy przychód będzie wyższy niż pierwszy próg, ale nie przekroczy drugiego, ZUS pomniejszy świadczenie o kwotę przekroczenia, jednak potrącenie nie może przekroczyć maksymalnych miesięcznych limitów zmniejszenia: 989,41 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla rent z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla jednoosobowej renty rodzinnej. Przychód równy lub wyższy niż drugi próg może doprowadzić do zawieszenia wypłaty świadczenia za dany okres; jeśli przychód jest dokładnie równy górnemu progowi, obowiązuje najpierw mechanizm zmniejszenia, a nie natychmiastowe zawieszenie.
ZUS uwzględnia przy wyliczeniach przychody, od których odprowadzane są obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, w tym wynagrodzenie z umowy o pracę, umów cywilnoprawnych podlegających składkom, podstawę wymiaru składek z działalności gospodarczej oraz niektóre zasiłki i świadczenia związane z niezdolnością do pracy. Osoby objęte ograniczeniami muszą zgłosić do ZUS rozpoczęcie pracy i przewidywany przychód na formularzu EROP. Po zakończeniu roku kalendarzowego świadczeniobiorca ma obowiązek przekazać zaświadczenie płatnika składek lub oświadczenie o przychodach najpóźniej do końca lutego następnego roku; brak zgłoszenia może skutkować żądaniem zwrotu nienależnie wypłaconych świadczeń nawet za trzy lata.
Limity obowiązują kwartalnie i kolejne zmiany mogą wejść w życie od 1 grudnia 2026 r. Nowe limity obowiązują od 1 września do 30 listopada 2026 r.
