Muzeum Narodowe w Gdańsku działa od 1948 roku i figuruje w Państwowym Rejestrze Muzeów pod numerem 76/134. Instytucja kontynuuje tradycje wcześniejszych gdańskich placówek muzealnych i przez lata gromadziła zbiory związane z historią, sztuką i kulturą regionu.
Jak powstało muzeum?
Po zakończeniu II wojny światowej do zniszczonego w dużej części budynku zaczęto sprowadzać znalezione w ruinach Gdańska zabytki. Pierwotnie eksponatów było około 800; zbiory zabezpieczano i poddawano konserwacji, a pomieszczenia odgruzowywano, by przygotować pierwsze ekspozycje. Otwarcie placówki jako Państwowego Muzeum w Gdańsku odbyło się 30 maja 1948 roku. 1 lipca 1948 muzeum otrzymało nazwę Muzeum Pomorskie.
W kolejnych latach rozszerzano zbiory i prezentowano wyniki badań archeologicznych, m.in. prace prof. Konrada Jażdżewskiego zaprezentowano w 1952 roku. W 1956 roku do Gdańska wróciły zabytki wywiezione podczas wojny; na wystawie pokazano wówczas m.in. około 150 obrazów i kilka tysięcy grafik, a także z kilkudziesięciu rzeźb najcenniejszym obiektem stał się tryptyk znany jako Sąd Ostateczny Hansa Memlinga. W 1972 roku placówka przyjęła nazwę Muzeum Narodowe.
Co znajduje się w zbiorach?
Podstawowym działem muzeum jest Dział Sztuki Dawnej, mieszczący się w pierwotnej siedzibie w dawnym klasztorze franciszkańskim. W tej części prezentowane są kolekcje złotnictwa, cyny, ceramiki, mebli, rzeźby, grafiki, rysunku oraz malarstwa dawnych epok. Wśród eksponatów wyróżnia się wspomniany tryptyk Hansa Memlinga, uważany za najcenniejsze dzieło w zbiorach.
Muzeum budowało także zbiory archeologiczne, historyczne i etnograficzne. W 1961 roku do instytucji trafiła część paramentów kościelnych pochodzących z bazylii mariackiej, a rząd NRD zwrócił placówce 189 tkanin i haftów. Największym przedsięwzięciem wystawienniczym po 1945 roku była wystawa z 1997 roku dotycząca sztuki gdańskiej od XV do XVIII wieku.
Jakie ma muzeum oddziały?
Muzeum Narodowe w Gdańsku posiada kilka oddziałów o różnym profilu. Do nich należą Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie — mieszczące się w dworku Józefa Wybickiego i skupiające zbiory o charakterze patriotycznym związane z Mazurkiem Dąbrowskiego oraz osobą Wybickiego — oraz Muzeum Etnograficzne, które od 1979 roku działa jako oddział, a od 1988 roku mieści część swoich zbiorów w Spichrzu Opackim w Oliwie; etnograficzne kolekcje obejmują także przedmioty dotyczące kultur pozaeuropejskich i ludności przesiedlonej z Kresów.
Do struktury muzeum należą ponadto Oddział Sztuki Współczesnej w Pałacu Opatów w Oliwie, gromadzący zbiory malarstwa, rysunku, grafiki, tkaniny artystycznej, ceramiki i rzeźby; Gdańska Galeria Fotografii, wywodząca się z galerii założonej przez Związek Polskich Artystów Plastyków i skupiająca się na fotografii dawnej oraz artystycznej; Oddział Zielona Brama, pełniący funkcję ekspozycyjną; oraz Muzeum Tradycji Szlacheckiej w Waplewie Wielkim, działające także jako Pomorski Ośrodek Kontaktów z Polonią.
Krótkie ujęcie zmian organizacyjnych
Z części działów muzeum wyodrębniły się samodzielne instytucje: w 1960 roku powstało Muzeum Morskie, w 1962 Muzeum Archeologiczne, a w 1971 Muzeum Historyczne Miasta Gdańska. W 2017 roku sześć oddziałów Muzeum Narodowego odwiedziło łącznie 162 137 osób.
Kto kierował muzeum?
Dyrektorami placówki byli kolejno: Jan Chranicki (1948–1970), Janusz Wąsowicz (1970–1974), Jan Przała (1974–1980), Józef Kuszewski (1980–1983), Teresa Milewska (1983–1988), Tadeusz Piaskowski (1988–2004), Wojciech Bonisławski (2004–2019), Jacek Friedrich (2020–2024) oraz Piotr Stasiowski, który pełni funkcję dyrektora od 2024 roku.
Informacje praktyczne
- Adres: Toruńska 1, 80-822 Gdańsk — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–17:00
- Telefon: +48583016804
- Strona internetowa: mng.gda.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,5 (2 834 opinie)
